با عنوان :  تحلیل کیفیت زیست محیطی نواحی روستایی بخش کوچصفهان

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد رشت

دانشکده علوم انسانی

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته جغرافیا و برنامه ریزی روستایی

موضوع

تحلیل کیفیت زیست محیطی نواحی روستایی بخش کوچصفهان

با تاکید بر جمع آوری مواد زائد جامد

استاد راهنما : دکتر تیمور آمار

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده

افزایش جمعیت ، رشد و توسعه جوامع شهری و روستایی همگی موجب شده می باشد تا میزان تولید مواد زاید جامد رو به فزونی نهاده و امروزه این مساله به صورت یکی از معضلات و معضلات بشر درآید ، که هم سلامت و بهداشت او و هم محیط زیست او را در معرض خطر قرار داده می باشد . این پژوهش به مقصود مطالعه و تحلیل مهمترین منابع تولید زباله و تاثیرات زیست محیطی نحوه جمع آوری و دفع زباله ها در نواحی روستایی بخش کوچصفهان انجام گردید . ناحیه مورد مطالعه پژوهش را روستاهای بخش کوچصفهان تشکیل می دهند . بخش کوچصفهان دارای 45 روستا می باشد که با در نظر داشتن تعداد کل خانوارهای روستایی آن تعداد 371 عدد پرسشنامه تهیه و به شیوه نمونه گیری سهمیه ای براساس توزیع جمعیت روستاها تکمیل و مورد مطالعه قرار گرفت . اطلاعات جمع آوری شده براساس پرسشنامه های مورد نظر و مشاهدات میدانی براساس روشهای تجزیه و تحلیل آماری و کیفی مورد تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری قرار گرفته می باشد . نتایج نشان دادند که دوری و نزدیکی از شهر و فعالیت های اقتصادی مردم روستا بر نوع زباله های مصرفی و نحوه مدیریت و جمع آوری آنها اثر گذار بوده و موجب معضلات زیست محیطی در محیط زیست روستاهای مورد مطالعه گردیده می باشد . با در نظر داشتن عدم برنامه ریزی صحیح و کمبود امکانات و نامناسب بودن آنها و انباشت مواد جامد زائد مانند زباله های خانگی در روستا یا اطراف آن ، محیط زیست روستا روز به روز آلوده تر شده که هم بر سلامتی افراد روستا ، هم بر سلامتی آب رودخانه ها و سفره های زیر زمینی و هم بر خاک و سلامت محصولات کشاورزی و هم بر هوای روستا تاثیرات منفی زیادی گذاشته می باشد . با در نظر داشتن نتایج حاصل لازم می باشد با تدبیر روشهای اصلاحی و جدید تغییرات اساسی در نحوه جمع آوری مواد زائد روستاها ایجاد گردد تا از افزایش اثرات زیست محیطی ناشی از موارد مذکور در آینده جلوگیری گردد .

کلمات کلیدی : محیط زیست ، زباله ، جمع آوری زباله ، کوچصفهان

مقدمه :

حفاظت از محیط زیست یکی از وظایف اصلی نسل حال و آینده می باشد ، به طوری که امروزه حفظ محیط زیست یکی از ارکان مهم حقوق بشر بشمار می رود و محیط زیست نه فقط برای نسل امروز بلکه برای ادامه حیات آیندگان می بایستی حفظ گردد . تولید انبوده مواد زائد جامد و پسماند روستایی ناشی از افزایش جمعیت و تغییر الگوی مصرف در جوامع شهری و روستایی باعث آلودگی های زیست محیطی و در نتیجه به خطر افتادن سلامت و بهداشت افراد جامعه شده می باشد این موضوع در جوامع روستایی به دلیل برخورداری روستا از محیط زیست پاک از اهمیت بیشتری برخوردار می باشد .

متاسفانه با وجود دانش و آگاهی ما به قوانین علمی و روابط موجود در طبیعت ، طریقه تخریب و               بهره برداری بی رویه منایع محیط زیست بسیار بیشتر از راهکارهایی می باشد که برای جلوگیری از آن اندیشیده می گردد . کلیه عملکردهای انسانی بر روی محیط زیست اثر گذار می باشد بطوری که آسیب رساندن به هر جزء آن کل چرخه زندگی را با تهدید جدی روبرو خواهد نمود. بدلیل تاثیر این اقدامات ، چالش های زیست محیطی در عصر حاضر از مسئله شخصی و منطقه ای به مساله ای جهانی تبدیل شده می باشد .

ادامه و گسترش بحرانهای زیست محیطی موجب گردیده تا ضرورت بازنگری بشر در نحوه عملکرد و طرز توجه نوع بشر به طبیعت و ارتباط آن با جریان توسعه یافتگی و رشد و پیشرفت مورد تعمق بیشتر قرار گیرد لذا در سرتاسر جهان تلاشهای گسترده ای برای بهره برداری بهینه از طبیعت و نظام بخشیدن و قانونمند کردن روابط بشر با محیط آغاز شده و در همین راستا تحقیقات مربوط به حفظ محیط زیست در حال گسترش می باشد .

بدیهی می باشد محیط زیست عرصه های روستایی یکی از مسائل اساسی می باشد که نیازمند توجه ویژه در طراحی برنامه های ملی و منطقه ای می باشد . زیرا که مدیریت و برنامه ریزی روستایی جهت نیل به توسعه پایدار زمانی می تواند جامعیت داشته و به اهداف واقعی خود دست پیدا کند که تمامی جوانب و مشکلاتی که روستائیان با آنها دست به گریبان هستند به صورت همه جانبه مورد مطالعه قرار گرفته باشد که نمونه کوچکی از این مسائل و معضلات زیست محیطی جمع آوری مواد زائد روستایی می باشد .

پایان نامه حاضر تحت عنوان ” تحلیل کیفیت زیست محیطی نواحی روستایی بخش کوچصفهان با تاکید بر جمع آوری زباله های جامد ” به مقصود مطالعه وضعیت کنونی و تحلیل معضلات موجود در شرایط زیست محیطی استان گیلان ( بویژه بخش کوچصفهان شهرستان رشت ) در 5 فصل تهیه و تدوین گردیده می باشد . در فصل اول کلیات و مفاهیم اولیه ، در فصل دوم مبانی نظری و تئوری آلودگی محیط زیست و جمع آوری مواد زائد جامد ، ادبیات و پیشینه پژوهش ، در فصل سوم روش اجرای پژوهش و مواد و روش ها و ویژگیهای جغرافیای طبیعی و انسای عرصه پژوهش و در فصل چهارم نتایج تحلیلی و آماری معضلات موجود در روستاهای بخش کوچصفهان رشت با تاکید بر جمع آوری زباله و نیز مطالعه فرضیات مطرح شده در پژوهش ارائه گردیده می باشد و در پایان در فصل پنجم نسبت به جمع آوری مطالب و اظهار راهکارهای پیشنهادی جهت برون رفت از وضع موجود و جلوگیری از تخریب بیشتر محیط زیست ، اقدام گردیده می باشد.

این پایان نامه مشتمل بر 15 نمودار ، 13 نقشه جغرافیایی و 29 ماخذ فارسی بوده و در 94 صفحه تقدیم خوانندگان محترم می گردد

فصل اول

1-1 اظهار مساله و ضرورت پژوهش :

در بین ابعاد مختلف توسعه روستایی به برنامه ریزی زیست محیطی توجه کمی مبذول شده می باشد . در حالی که امروزه حفظ محیط زیست یکی از ارکان مهم حقوق بشر به شمار می رود . یکی از اقدامات اساسی در این زمینه ، مدیریت پسماندهای جامد ، شناخت دقیق مقدار و نوع این گونه مواد زاید می باشد ( عمرانی، 1383 ص 31-7 ) . اهمیت این موضوع با در نظر داشتن تغییرات زیاد در سبک زندگی و تنوع مصرف روستاییان و در نتیجه افزایش و تغییر طریقه رو به تزاید کمیت و کیفیت پسماندها در روستاهای کشور دو چندان خواهد گردید ( عبدلی، 1384 ص53-8 ) . اینطور به نظر می رسد که با در نظر داشتن رشد جمعیت و تغییر الگوی مصرف مسائل و چالشهای زیست محیطی در نواحی روستایی به عنوان یک دغدغه مطرح شده می باشد و نیاز به سازماندهی آن نیز احساس می گردد . در این راستا آگاهیهای علمی از کاهش منابع زمین کارشناسان را بر آن داشت که موضوع منابع تولید زباله و دفع آن را از طریق بازیافت مواد زائد جامد به شکل جدیدتر در صدر برنامه های خود قرار دهند . برنامه ریزی در جهت مدیریت صحیح پسماندهای جامد روستایی در کشور نیازمند اطلاعات درست بوده و از سویی بی توجهی و عدم اطلاع از وضعیت وجود این گونه مواد زائد نیز پیامدهای نامطلوب بهداشتی و عوارض ناگوار زیست محیطی نظیر آلودگی خاک ، آب و هوا را در پی دارد ( عمرانی ، 1383 ص 31-7 ) . بدین ترتیب با اطلاع از منابع تولید زباله در نواحی گوناگون و دانستن این نکته که در کدام منطقه کدام زباله بیشتر تولید می گردد می توان به بازیافت زباله کمک شایانی نمود . به نظر می رسد افزایش جمعیت ، مصرف گرایی شدید ، افزایش روز افزون میزان تولید زباله ،          مکان یابی های نادرست دفع زباله ، ایجاد بیماریهای گوناگون ناشی از عدم دفع بهداشتی زباله های روستایی ، آلودگی آبهای زیرزمینی ، منابع گوناگون تولید زباله در روستاها ، تخزیب محیط زیست و … مانند معضلات ناشی از عدم مدیریت صحیح آن در مناطق روستایی می باشد . با در نظر داشتن مساله اظهار شده در ارتباط با مخاطرات زیست محیطی ناشی از تولید زباله و نحوه جمع آوری آن و اهمیت بسزایی که این مهم در مناطق روستایی دارد و همچنین کم توجهی هایی که به این موضوع در مناطق روستایی می گردد خود را بر آن دیدم تا پژوهشی تحت عنوان تحلیل کیفیت زیست محیطی نواحی روستایی بخش کوچصفهان با تاکید بر جمع آوری زباله ارائه دهم . هدف از این پژوهش شناخت ، مطالعه ، تحلیل منابع تولید زباله در روستاهای بخش کوچصفهان همچنین نحوه جمع آوری و تاثیر آن بر روی محیط زیست روستایی می باشد

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

1-2 اهداف پژوهش :

-شناسایی مهمترین منابع تولید زباله در ناحیه مورد مطالعه

– اطلاع رسانی تاثیرات زیست محیطی نحوه جمع آوری و دفع زباله ها در نواحی روستایی بخش کوچصفهان

1-3 فرضیه های اساسی پژوهش :

1-به نظر می رسد با دوری و نزدیکی از شهر ، نحوه مدیریت بر زباله ها و جمع آوری آنها در روستاها نیز تغییر می کند .

2- گمان می رود که بین فعالیت های اقتصادی و تغییرات جمعیت روستاهای ناحیه با نوع و میزان             زباله های تولیدی ارتباط هست .

1-4 سوالات اساسی پژوهش :

این پژوهش در کنار مطالعه نقاط قوت و ضعف توانهای زیست محیطی موجود در بخش کوچصفهان به دنبال پاسخی مناسب به سوالات اساسی زیر می باشد .

آیا نظام مدیریتی بر جمع آوری زباله های روستایی هست ؟

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

چگونه فاصله روستاها از شهر بر اجرای صحیح طرح جمع آوری زباله های روستایی و بالا بردن کیفیت محیط زیست روستا اثر گذار می باشد ؟

آیا فعالیت های اقتصادی روستائیان و تغییرات جمعیتی روستا بر نحوه جمع آوری و دفع زباله ها و بالطبع بر کیفیت محیط زیست روستا اثر گذار می باشد ؟

1-5 روش اجرای پژوهش :

روش پژوهش این تحلیل از نوع توصیفی ، تحلیلی می باشد که در روستاهای واقع در بخش کوچصفهان صورت گرفته می باشد . محتوی علمی مطالب از طریق کتب و مقالات اینترنتی تهیه شده و تحقیقات میدانی از طریق تهیه و پر کردن پرسش نامه توسط مردم روستاهای نمونه و نیز مصاحبه با متولیان روستا انجام گرفته می باشد . پرسشنامه تهیه شده بر گرفته از نمونه پرسشنامه های مشابه به موضوع می باشد که توسط آزمون آلفا تائید شده اند .

1-6 روش جمع آوری اطلاعات :

در این طرح با مراجعه حضوری به تک تک روستاهای نمونه ضمن تکمیل پرسشنامه و گفت گو با اهالی روستا اطلاعات مورد نیاز در خصوص انواع زباله های روستا و روش جمع آوری زباله ها همچنین تعداد دفعات جمع آوری زباله در هفته و تجهیزات مورد بهره گیری برای حمل زباله و معضلات عمده محل دفع آنها و … تهیه و با بهره گیری از نرم افزار Excel و نرم افزار آماری Spss داده ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و بر طبق آمار و نمودارهای به دست آمده تاثیر جمع آوری زباله ها بر محیط زیست روستا مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت .

1-7 ابزار جمع آوری اطلاعات :

مطالب علمی که از طریق کتب و تحقیقات و مقالات انجام شده اینترنتی جمع آوری شده و مطالب تحلیلی از طریق تهیه پرسشنامه و توزیع آن بر حسب خانوار و طبق جدول مورگان صورت گرفته . مصاحبه با مسئولین روستاها ، مشاهدات میدانی ، نمونه برداری . اطلاعات به دست آمده از طریق پرسشنامه توسط نرم افزارهای Excel مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته می باشد .

1-8 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات :

در این پژوهش کوشش شده به دنیال گردآوری داده های مورد نظر و جمع بندی پرسشنامه های مورد نظر با بهره گیری از روشهای تجزیه و تحلیل ( آماری ) و کیفی نسبت به جمع بندی و استخراج اطلاعات مورد نیاز اقدام گردد .

در این مرحله با بهره گیری از امکانات نرم افزارهای رایانه ای نظیر نرم افزارهای Autucad و Arc Gis ، جهت مطالعه ، جهت ورود داده ها و تحلیل آماری پاسخهای ارائه شده در پرسشنامه های سطوح مختلف پاسخگویان و نرم افزار Excel جهت ترسیم و تحلیل نموداری اطلاعات بدست آمده ، بهره گیری گردیده می باشد .

1-9 واژه ها و مفاهیم :

جغرافیا

*مطالعه روابط بین جوامع متشکل انسانی و محیط زندگی آنهاست. اصولا پدیده هایی که با هم و یکجا در داخل ناحیه ایی به ظهور می رسند و به نحوی در حیات انسانی موثر می افتد موضوع علم جغرافیاست . در واقع این علم با حدود یاد شده در یک دست بشر و در دست دیگر عوامل محیط طبیعی را قرار می دهد       ( انجمن بین المللی جغرافیا ). جغرافیا در حقیقت مطالعه روابط بین جوامع متشکل انسانی و محیط زندگی آنهاست .

جغرافیای روستایی

* در ميان نظريات جغرافيدانان معاصر، نظر پير ژرژ (Pierre George) جامع‌تر مي‌نمايد كه در اثري از او تحت عنوان مباني جغرافياي روستايي در سال 1978 به چاپ رسيده می باشد. اين نويسنده مباني جغرافياي روستايي را مبتني بر بررسي فضاهاي كشاورزي و مطالعه آنها با در نظر داشتن جامعه و ابزار كار و اقتصاد روستا و آمايش آن به مقصود رفع مشكلات معيشتي در جوامع روستايي مي‌داند ( سعیدی ، 1377 ص 22 ) .

برنامه ریزی

برنامه‌ريزي عبارت از فرآيند تشخيص موقعيت مطلوب سازمان در آينده و تصميم‌گيري براي دستيابي به آن به بهترين شكل ممكن مي‌باشد. به عبارت ديگر برنامه‌ريزي شامل تعيين هدف و وضع خط‌مشي، تبديل هدف به صورت برنامة عمليات و پيش‌بيني چگونگي آنهاست. برنامه‌ريزي براساس پيش‌بيني و دورنگري درمورد اينكه براي رسيدن به هدف معيني چه كاري و چگونه و طي چه مدت زماني و به وسيلة چه افرادي بايد انجام گردد استوار می باشد (اقتداری ، 1365 ص 63 )

برنامه ریزی روستایی

بطور کلی برنامه ریزی روستایی به عنوان یک مکانیسم مناسب جهت تعدیل در جابجایی جمعیت ، ایجاد رفاه ساکنان روستاها و جلوگیری از انهدام منابع طبیعی اعم از تجدید شونده و یا تجدید نشدنی ، مطرح گردید . برنامه ریزی روستایی لازمست که با مجموعه ای از ایده ها در ارتباط با ویژگیهای روستا و یا در روستایی علوم مختلفی که در ارتباط با اهداف برنامه هستند ، به خدمت گرفته گردد ( مهدوی ،1389،ص48).

*برنامه ریزی روستایی عبارت می باشد از تدوین ارتباط صحیح بین نیازهای جامعه روستایی و امکانات و منابع طبیعی بالقوه و بالفعل روستا ( آسایش ، حسین ، 1374 ، ص 45 )

* برنامه ریزی روستایی عبارت می باشد از تعیین اهداف و انجام اقدامات برای دستیابی به رفاه و امنیت و رسیدن به سطح قابل قبولی از استانداردهای زیستی در جامعه روستایی . به بیانی دیگر برنامه ریزی روستایی سازو کاری مناسب برای ایجاد رفاه ساکنان روستاها و جلوگیری از تخریب منابع طبیعی اعم از تجدید شونده و تجدید نشدنی در نواحی روستایی می باشد . به علاوه برنامه ریزی روستایی به عنوان سلسه عملیاتی تعریف شده که در آن رسیدن به رفاه هرچه بیشتر ساکنان روستا و حفاظت از محیط زیست در نواحی روستایی مورد نظر می باشد ( رضوانی ، 1389 ص 2 ).

تعداد صفحه :113