با عنوان : مطالعه امکان بهره گیری از کود بیولوژیک فسفره به عنوان منبع کودی و مقایسه آن با منبع کودهاي شیمیایی فسفره متداول

عنوان کامل پایان نامه کارشناسی ارشد:

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

مطالعه امکان بهره گیری از کود بیولوژیک فسفره به عنوان منبع کودی و مقایسه آن با منبع کودهاي شیمیایی فسفره متداول

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

مقدمه:

افزایش تقاضا برای مواد غذایی که در نتیجه رشد بی رویه جمعیت در دهه های اخیر به وجودآمده محققین و مولدین بخش کشاورزی را با چالش بزرگی روبرو نموده می باشد. تولید محصولات کشاورزی بر اساس برنامه ایران 14700 بایستی به حدود 2 برابر افزایش یابد تا جوابگوی نیاز جامعه باشد. محدودیت اراضی مستعد قابل کشت سبب شده تا اکثر راهکارها به افزایش عملکرد در واحد سطح معطوف گردد و در اقدام توسعه اراضی کشاورزی به عنوان یک راهکار پایدار مورد توجه نباشد. طی سالهای اخیر بهره گیری از ارقام پرمحصول توانسته می باشد تا حدود زیادی پاسخگوی نیاز بشر به محصولات کشاورزی و غذا باشد. کاربرد این ارقام ضمن افزایش تولید در واحد سطح نیاز به نهاده های کشاورزی مانند کودهای شیمیایی را افزایش داده می باشد. تولید و کاربرد کودهای شیمیایی علاوه بر صرف انرژی زیاد، هزینه بر می باشد و مصرف بی رویه آن ها علاوه بر اتلاف هزينه اضافي، صدمات جبران ناپذیری نيز بر محیط زیست وارد مي نمايد. تخریب، کاهش قدرت باروری و بهم خوردن تعادل بیولوژیک خاک نمونه های بارز آلودگی محیط زیست محسوب می شوند(13).

جامعه جهانی به مقصود حفظ تعادل طبیعی محیط زیست و توسعه پایدار کشاورزی اقدامات مهمی را انجام داده می باشد که یکی از آن ها کنفرانس بین المللی محیط زیست و توسعه پایدار در سال 1992 در کشور برزیل می باشد. بر اساس دستور کار 21 این کنفرانس و بر اساس اهداف کلان و خط مشی های اساسی قانون برنامه سوم توسعه دولت جمهوری اسلامی ایران و بخصوص در اجرای مفاد اصل پنجاهم قانون اساسی، برنامه ها و پروژه های متعدد مربوط به کاهش و بهینه سازی مصرف سموم و کودهای شیمیایی و حفظ حاصلخیزی خاک، با بهره گیری از موجودات زنده، در نظر داشتن ریز مغذی ها و گسترش مبارزه بیولوژیک با آفات و بیماری های گیاهی از سال 1376 قوت گرفته می باشد(1).

فسفر از عناصر اصلی مورد نیاز گیاه بوده و یکی از مهمترین عناصر در تولید محصول می باشد. فسفر در تشکیل بذر تأثیر اساسی دارد و به مقدار زیاد در میوه و بذر پیدا نمود می گردد. با وجود این، متأسفانه مصرف غیر اصولی و بی رویه کودهای شیمیایی فسفره تأثیر زیان باری بر جامعه کشاورزی تحمیل     نموده می باشد(19).

تحقیقات نشان می دهد که افزایش مصرف کودهای شیمیایی فسفره طی سال های اخیر نه تنها عملکرد محصولات زراعی را چندان افزایش نداده می باشد (اصولاً فسفر این کودها به فرم قابل بهره گیری برای گیاه می باشد، اما درخاک به دلیل انجام واکنش های شیمیایی مثل تبدیل به فرم های آلی و حتی آبشویی كود، به فرم های با قابلیت دسترسی کم تبدیل می گردد که برای گیاه قابل بهره گیری نیست)؛ بلکه در نتیجه            بر هم زدن تعادل عناصر غذایی کاهش محصول را نیز به دنبال داشته می باشد(14). در حالی که در اکثر کشورهای پیشرفته نسبت نیتروژن، فسفر و پتاسیم به ترتیب 100،45، 35 می باشد این نسبت در ایران تقریباً 100، 111و 3 بوده وهمیشه در مصرف کود بیشتر به کودهای شيميايي فسفره توجه شده می باشد(12).

با در نظر داشتن واردات سالانه حدود 500 هزار تن کود شیمیایی فسفره یافتن روشی که بتوان مصرف بی رویه این کودها را كاهش داد، ضروری به نظر می رسد. انجام مطالعات وسیع در کشورهای پیشرفته در ارتباط با بهره گیری از کودهای زیستی و با هدف کاهش مصرف کودهای شیمیایی لزوم انجام تحقیقات بیشتر را در داخل کشور خاطر نشان می سازد(13). کودهای زیستی فسفره حاوی باکتری ها و قارچ های مفید حل کننده فسفات هستند که معمولاً با اسیدی کردن خاک و یا ترشح آنزیم های فسفاتاز باعث رها سازی یون فسفات از ترکیبات آن می شوند که قابل جذب توسط گیاهان می باشد(123).

در سالهای اخیر مطالعات گسترده ای در این ارتباط در کشورهای مختلف انجام گرفته می باشد و نتایج حاصله، حاکی از کارایی بالای بعضی میکروارگانیسم ها در افزایش قابلیت جذب فسفر می باشند. این میکروارگانیسم ها از انواع ساپروفیت ها هستند که قادرند در منطقه ریزوسفر فعالیت نمایند و با کمک ترشحات ریشه، ترکیبات نامحلول فسفات مانند تری کلسیم فسفات را به صورت محلول و قابل جذب گیاه در آورند(12).

مهمترین باکتری های حل کننده فسفات از جنس های Pesudomonas وBacillus و قارچ ها، جنس های Aspergillusو Penicillium می باشند. این میکروارگانیسم ها با اکسیداسیون ناقص قندها و مواد پلی ساکاریدی که توسط ریشه گیاه ترشح می شوند، اسید های آلی مانند اسید گلوکونیک،       اسید اگزالیک و اسید سیتریک تولید مي نمایند این اسیدهای آلی موجب کاهش واکنش خاک در منطقه ریزوسفر شده و مانع از غیر فعال شدن فسفر می شوند(19). بنابر این با تکیه بر تجارب و شواهد موجود بکارگیری میکروارگانیسم های حل کننده فسفات در بهبود جذب فسفر به مقصود کاهش مصرف کودها بسیار ضروری بنظر می رسد(3).

غلات و مخصوصاً گندم، بیشترین نیاز را به کودهای شیمیایی دارند، لذا در این بین، بهره گیری از فرآورده های بیولوژیک در جهت تغذیه غلات یکی از راه حل های اساسی و مفید جهت افزایش عملکرد

و بهبود کیفیت محصول، تأمین امنیت غذایی، پایداری در تولید و ارتقاء سطح سلامت جامعه در تولید محصولات کشاورزی عاری از هرگونه سموم شیمیایی به نظر می رسد(19).

اهداف:

1- مطالعه امکان بهره گیری ازکود بیولوژیک فسفره به عنوان منبع کودی و مقایسه آن با منبع کودهاي شیمیایی فسفره متداول.

2- مطالعه تأثیر مصرف کود بیولوژیک فسفره بر شاخص های کمی و کیفی دو رقم گندم چمران و پیشتاز در مقایسه با کودشیمیایی فسفره متداول.

3– مطالعه بازده زراعی و بازده جذب کود زیستی در مقایسه با کود شیمیایی فسفره متداول.

فرضیات:

1– کاربرد کود زیستی مايكوريزايي و باكتريايي سبب افزایش عملکرد دانه دو رقم گندم چمران و پیشتاز نمی گردد.

2– در بین اجزاء عملکرد دانه گندم، وزن دانه در خوشه و تعداد دانه در خوشه بيش از بقیه به کاربرد کود زیستی فسفره واکنش نشان نمی دهد.

3– کاربرد کودهای زیستی مايكوريزايي و باكتريايي سبب افزایش شاخص برداشت نمی شوند.

کلیات:

1-1- مبدا و قدمت

منشاء گندم به درستي روشن نيست، هردت مورخ معروف يوناني كه يادداشت هايي از يك پيشواي مذهبي كلده را جمع آوري كرده، از مطالعه آن ها به اين نتيجه رسيده كه گندم در زمان حكومت كلده و آشور و قبل از آن در بين النهرين به گونه وحشي مي روييده می باشد، او در پنج قرن قبل از ميلاد در       نوشته هاي خود روش خرد كردن گندم و تهيه نان در مصر را توضیح داده می باشد. كاوش هاي باستان شناسي نشان داده می باشد كه گونه هاي گندم وحشي از حدود 15000 سال قبل از ميلاد در مصر و بين النهرين             مي روييده می باشد(5). به هر حال بيشتر پژوهشگران منشاء گندم را جنوب غربي آسيا دانسته اند و بعضي از گياه شناسان مركز اصلي گندم هاي اوليه را از سوريه و فلسطين مي دانند كه از اين دو منطقه به مصر و   بين النهرين و سپس به ايران آمده و از طريق ايران به هندوستان، تركمنستان، چين، روسيه و سرانجام اروپا برده شده و از آنجا به ساير نقاط جهان انتقال يافته می باشد (9 و 24).

1-2- اهمیت اقتصادی و غذایی

در دنياي امروز، گندم، محصول عمده غذايي به شمار مي رود. با وجود توليد مقدار متنابهي گندم و با در نظر داشتن ذخيره سازي اين محصول، باز هم در جهان فقر غذايي نظاره مي گردد. مواد غذايي حاصل از گياهان، به ترتيب بيش از 80 و 90 درصد كالري مصرفي در دنيا و ايران را تأمين مي نمايد كه در ايران حدود 64 درصد آن از غلات به دست مي آيد(18). امروزه سطح زير كشت مناطق گندم كاري در جهان نسبت به گذشته افزايش قابل ملاحظه اي نموده می باشد.  

برخي از علل اين افزايش عبارتند از :

1- كمبود مواد غذايي و كافي نبودن اين مواد در بسياري از كشورهاي جهان

2- سهولت حمل و نقل

3- سهولت كشت و توليد گندم

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

4- امكان كشت گندم در اكثر مناطق جهان

5- سهولت تهيه نان و ساير مواد غذايي از گندم

6- سهولت سيلو كردن و انبار کردن

7- داشتن كالري زياد و ارزش غذايي بالا

 8- گندم و فرآوره هاي حاصل از آن پر مصرف ترين مواد غذايي در جهان به شمار مي طریقه (9 و 72).

آردي كه از دانه گندم حاصل مي گردد بيشتر به مصرف نان مي رسد و نان يكي ازمواد اوليه خوراكي بشر مي باشد كه قرن ها از آن بهره گیری شده و حدود 60 تا 70 درصد انرژي غذايي را تأمين     مي نمايد. اهميت گندم بيشتر مربوط به خواص فيزيكي و شيميايي موادي می باشد كه دانه آن را تشكيل     مي دهند. بنابراين به علت وجود خاصيت فيزيكي و شيميايي گلوتن موجود در دانه گندم می باشد كه پس از تبديل دانه به آرد و اختلاط با آب و ساير مواد موجب تخمير و يا به اصطلاح ور آمدن خمير حاصل از آرد آن مي گردد و در چنين حالتي مي توان انواع نان، بيسكويت، شيريني و غذاهاي مختلف را با آرد گندم تهيه نمود. از نظر پخت نان نيز آرد گندم بر ساير غلات برتري دارد (9). از نظر ارزش غذايي، گندم يك منبع غذايي عالي به شمار مي آيد و اگر چه دانه آن فاقد برخي از اسيدهاي آمينه ضروري (بويژه لايسين) می باشد ولي نشاسته و پروتئين آن به راحتي قابل هضم بوده و دانه آن داراي مواد معدني شامل پتاسيم، فسفر، كلسيم، آهن و گوگرد، چربي ها و مواد قندي شامل گلوكز، فروكتوز1، مالتوز، ساكاروز، رافينوز2 و     ملي بيوز3 می باشد و وقتي محصولات تبديلي آن با مقادير مختصر پروتئين حيواني تكميل گردد ارزش غذايي بالايي پيدا مي كند (9 و 61). گندم خواص منحصر به فردي براي پخت دارد و مهمترين آن ها الاستيسيته يا كشساني گلوتن آن می باشد. گلوتن پروتئيني می باشد كه فقط در گندم و به مقدار كمتر در چاودار يافت   مي گردد و بقيه غلات فاقد اين پروتئين با ارزش هستند(21). بر خلاف دانه ها و محصولات گياهي ديگر گلوتن گندم باعث مي گردد تا خمير در اثر تشكيل حباب هاي بسيار ريز گاز اكسيد كربن حاصل از تخمير طبيعي يا شيميايي، ازدياد حجم پيدا كند (12 و 70). اين خاصيت منحصر به فرد اساس توليد نان را تشكيل مي دهد. دانه گندم علاوه بر تأمين خوراك اصلي بشر، ساقه و كاه آن نيز براي تغذيه دام ها و همچنين در صنعت كاغذسازي و پوشش سقف ساختمان ها به كار رفته و در اكثر روستاها جهت تقويت زمين هاي زراعي بهره گیری مي گردد (12).

تعداد صفحه :144