با عنوان : شته مومی كلم

عنوان کامل پایان نامه کارشناسی ارشد:

شته مومی كلم

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

فصل اول: مقدمه…………………………… 1

فصل دوم: مروری بر تحقیقات پیشین………………….. 6

2-1- شته مومی کلم…………………. 6

2-1-1- معرفی شته مومی کلم…………………. 6

2-1-2- پراکندگی………………….. 7

2-1-3- مرفولوژی………………….. 9

2-1-4- بیولوژی………………….. 10

2-2- زنبور پارازیتویید Diaeretialla rapae………………….

2-2-1- معرفی زنبور Diaeretialla rapae………………….

2-2-2- شکل شناسی………………….. 12

2-2-3- پراکندگی………………….. 13

2-2-4- زیست شناسی و میزبان ها………………… 14

2-3- کلزا………………… 14

2-4- زیست سنجی یا Bioassay:…………………

2-4-1- اصول زیست سنجی………………….. 16

2-4-2- تکنیکهاي زیست سنجی:………………… 17

2-4-2-1- کاربرد مستقیم…………………. 18

2-4-2-2- کاربرد غیرمستقیم…………………. 19

2-4-2-3- ترکیب روشهاي مستقیم و غیرمستقیم…………. 20

2-4-4- عوامل موثر بر دقت آزمایشهاي زیست سنجی…….. 20

2-5- عصاره هاي گیاهی………………….. 21

2-6- اثرات زیرکشندگی آفت کش ها …………………22

فصل سوم: مواد و روش ها………………… 32

3-1-کلنی‌شته…………………. 32

3-1-1- هم‌سن‌سازی شته‌ها………………… 33

3-2- کلنی دشمن طبیعی………………….. 33

3-2-1- هم‌سن‌سازی زنبورها………………… 35

3-3- تهیه‌ی عصاره‌های گیاهی………………….. 36

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

3-4- آزمایش‌های زیست‌سنجی………………….. 38

3-4-1- تعیین حلال‌مناسب………………….. 38

3-4-2- تعیین غلظت مناسب………………….. 39

3-4-3- زیست‌سنجی حشرات با عصاره روناس…………………… 44

3-4-4- زیست‌سنجی حشرات با عصاره‌ی کلپوره………………… 44

3-5- مطالعه دز زیر کشنده‌ی عصاره‌ها………………… 46

3-5-1- باروری زنبورها: …………………46

3-5-2- طول عمر زنبورهای بالغ…………………. 47

3-5-3- مطالعه رفتار میزبان‌یابی زنبورهای ماده………………… 47

فصل چهارم: نتایج………………….. 51

4-1- آزمایشهاي زیست سنجی………………….. 51

4-1-1- تعیین حلال مناسب برای عصاره ها………………… 51

4-1-2- آزمایش های مقدماتی………………….. 51

4-1-3- آزمایش های اصلی زیست سنجی………………….. 55

4-1-3-1- مطالعه اثرات کشندگی عصاره کلپوره روی شته B. brassicae………………….

4-1-3-2- مطالعه اثرات کشندگی عصاره روناس روی شته B. brassicae………………….

4-1-3-3- مطالعه اثرات کشندگی عصاره کلپوره روی زنبور D. rapae………………….

4-1-3-4- مطالعه اثرات کشندگی عصاره روناس روی زنبور D. rapae………………….

4-2- مطالعه دز زیرکشنده (LC25) عصاره ها روی بیولوژی و رفتار میزبان یابی زنبور D. rapae…..

4-2-1- تاثیر دز زیر کشنده عصاره های روناس و کلپوره روی طول عمر زنبور D. Rapae……….

4-2-2- تاثیر دز زیرکشنده عصاره های روناس و کلپوره روی باروری زنبور D. rapae……….

4-2-3- تاثیر دز زیرکشنده عصاره های روناس و کلپوره روی ظهور زنبورهای بالغD. rapae از شته های پارازیته شده B. brassicae………………..

4-2-4- مطالعه اثر دز زیرکشنده عصاره های روناس و کلپوره روی نرخ جنسی زنبورهای نسل بعد….69

4-2-5- مطالعه تاثیر دز زیرکشنده عصاره های روناس و کلپوره روی رفتار میزبان یابی زنبورهای ماده….. 70

فصل پنجم: بحث………………….. 72

فهرست منابع و مآخذ

منابع…………………. 78

فصل اول

مقدمه:

شته مومي كلم (Brevicoryne brassicae) كه به شته كلزا نيز معروف می باشد، يكي از مهمترين آفات گياهان خانواده چليپاييان بوده و باعث ايجاد خسارت مستقيم از طريق تغذيه از شيره گياهي ، وخسارت غير مستقيم به وسيله انتقال ويروسهاي بيماري زاي گياهي مختلف مي گردد (Dubey et al., 1981 و Costello and Altieri, 1995 و Blackman and Eastop, 2000 و Schielphake et al., 2000). اين شته در بسياري از نقاط جهان روي محصولات مختلف بويژه كلم خسارت وارد مي كند. در ايران نيز در اغلب نواحي به ويژه در مناطق شمالي ومركزي كشور فعاليت دارد. اين آفت در ايران براي اولين بار در سال 1317 گزارش شده و در تمام نواحي كشور بر روي انو اع كلم، شلغم، تربچه و چليپاييان وحشي انتشار دارد (افشار، 1317). اين آفت، هر چند روی كلزا به شدت خسارت زا می باشد ولي كلم معمولي، گل كلم و كلم بروكسل را به ساير ارقام کلم ترجيح مي دهد (خانجانی، 1383).

با تو جه به اينكه محصولاتي نظير كلم به گونه مستقيم مورد بهره گیری بشر قرار مي گيرند، بايد به باقيمانده سموم موجود بر روي آنها، توجه خاصي مبذول گردد . با در نظر داشتن اين مطلب و نيز افزايش روز افزون هزينه هاي سم پاشي و مخرب بودن آنها از نظر محيط زيست، مي توان از روش كنترل بيولوژيك به عنوان يكي از روشهاي جايگزين مناسب بهره گیری
نمود (Flickinger et al., 1991).

پارازیتوئید مهم شته­های گیاهان خانواده چلیپاییان، زنبور Diarretiella rapae (Mcintosh) از خانواده Aphidiidae می باشد. شته مومی کلم میزبان مطلوب این پارازیتوئید می باشد (Hafez, 1961). این زنبور زمانیکه شته مومی کلم در دسترس نباشد می تواند دیگر کونه های شته ها را نیز پارازیته کند (Nemec and Stary, 1984).

طیف وسیعی از آفت کش ها برای بسیاری از دشمنان طبیعی مضر می باشند (Croft, 1990). همواره مزارع کلم نیاز به طرفداری از دشمنان طبیعی در احساس شده می باشد زیرا این موجودات مفید در کنترل بسیاری دیگر از گونه های آفات نیز تأثیر دارند (Croft, 1990). به دليل باقي ماندن بقاياي سموم روي محصولات و خطراتي كه براي سلامتي مصرف كنندگان در اثر بهره گیری از حشره كشها ايجاد مي گردد، جايگزيني اين روش مبارزه با روشهاي مبارزه سالم­تر امري اجتناب ناپذير می باشد . گياهان منبع غني تركيباتي هستند كه داراي خواص حشره كشي اند (Arnason et al., 1989). شواهدي وجود دارند كه نشان مي دهد متابوليت هاي ثانويه گياهي به جهت حمايت گياه پیش روی حشرات و پاتوژنهاي ميكروبي در طریقه تكامل گياه شكل گرفته اند (Benner, 1993).

اسانس­هاي گياهي حامل طيف وسيعي از متابوليت­هاي ثانويه فرار هستند که در روابط متقابل گياه و حشره تأثیر مهمي دارند. تحقيقات نشان مي­دهد که قسمت عمده اسانس گياهان را ترپنوئيد­ها[1] به­خصوص مونوترپنوئيد­ها[2] و سسکويترپنوئيد­ها[3] تشکيل مي­دهند که اثرات حشره­کشي و دور­کنندگي قابل توجهي دارند (شاکرمي و همکاران، 1383).

با در نظر داشتن ناگزير بودن بشر در بهره گیری ازمواد شیمیایی آفت کش، حشره كشهاي گياهي به جهت داشتن خصوصياتي نظير كمترين تأثير روي دشمنان طبيعي، عدم ايجاد گياه سوزي، حداقل سميت روي مهره داران و تجزيه سريع در محيط كه مهمترين مزاياي اين نوع حشره كش هاست مي توانند تا حدي جايگزين حشره كشهاي مصنوعي گردند (Isman, 1996). تدوین یک برنامه مدیریتی مناسب و بر اساس روش های کنترل تلفیقی وابسته به مطالعات
منطقه ای از بیواکولوژی آفات و دشمنان طبیعی آن ها می باشد (Morgan et al., 2001).

خیلی از دشمنان طبیعی حشرات گیاه خوار را زنبورها تشکیل می دهند که اکثراً در مرحله لاروی پارازیت بوده و باعث مرگ میزبان خود می شوند. از این طریق اینها می توانند باعث کاهش خسارت و در بعضی مواقع باعث جلوگیری از طغیان یک آفت بخصوص شوند
(Van Drische and Bellows, 1996). در بین عوامل مرگ و میر پارازیتوئید ها باعث ایجاد بیشترین مرگ و میر در حشرات هستند (Hawkins et al., 1997). پارازیتوئیدها چه بطور مستقیم (Jepson, 1989) و چه در هنگام برخورد با باقیمانده سموم، در زمان جستجو برای یافتن میزبان ممکن می باشد در معرض آنها قرار بگیرند (Jepson, 1989., Longley and Jepson, 1996). پارازیتوئید ها قسمت عمده زندگی خود را صرف جستجو برای یافتن میزبان می کنند و به سمت بوی میزبان و بوی گیاه کشیده می شوند (Vinson, 1998). با در نظر داشتن اینکه در این بین حس بویایی تأثیر مهمی اعمال می کند، این حس می تواند تحت تاثیر سموم قرار گرفته و در آن تداخل ایجاد گردد که بسته به مکانیزم اقدام سم و میزان در معرض قرارگیری می باشد (Salgado, 1997).

اهداف:

1- تعیین مقدار دزهای کشنده و زیر کشنده عصاره های روناس و کلپوره

2- تعیین اثر این عصاره های گیاهی بر روی شته مومی کلم و زنبور Diaeretiella rapae

3- مطالعه اثرات جانبی این عصاره ها در رفتار میزبان یابی و بیولوژی زنبور rapae

4- مطالعه امکان تلفیق کنترل بیولوژیک شته مومی کلم توسط زنبور D. rapae با عصاره های ذکر گردیده

فصل دوم: مروری بر تحقیقات پیشین

1-2- شته مومی کلم

1-1-2- معرفی شته مومی کلم

شته مومي كلم يكي از آفات مهم گياهان خانواده چليپاييان بوده و باعث ايجاد خسارت مستقيم از طريق تغذيه از شيره گياهي و خسارات غير مستقيم از طريق انتقال ويروسهاي گياهي مختلف مي گردد (Blackman & Eastop. 2000و Costello & Altieri. 1995و Bhardhwaj & Prakash,. 1981و Ellis et al., 1998و Schliephake et al., 2000).

شته مومی کلم یکی از آفات مهم گیاه کلزا در اکثر مناطق ایران و بسیاری از نقاط دیگر جهان می باشد(بهداد، ١٣٧٧ و خانجانی، 1383).

این آفت علاوه بر مکیدن شیره گیاهی و ایجاد ضعف در گیاه و کاهش کیفیت و کمیت دانه کلزا، با ترشح عسلک باعث رشد قارچ سیاه مولد فوماژین روی برگ ها شده و سطح فتوسنتز را کاهش می دهد. از سوی دیگر ناقل 23 بیماری ویروسی در گیاهان خانواده چلیپاییان می باشد (بهداد، ١٣٧٧و Pinnegar, 1998 Tatchell, 2000و Hughes, 1963).

شته مومی کلم در سراسر ایران پراکنده بوده و در بعضی مناطق حالت طغیانی دارد و در صورت عدم مدیریت دقیق، خسارت آن به سرعت انتشار میابد. مطالعات نشان داده می باشد که عوامل مختلفی زیرا گونه میزبان گیاهی، کیفیت گیاه میزبان مانند مقدار کربن، نیتروژن و متابولیت های دفاعی و نیز خصوصیات فیزیکی گیاه مانند صافی، سفتی برگ، وجود کرک ها یا شکل و رنگ، میتوانند بر عملکرد حشرات گیاهخوار مانند شته مومی کلم تاثیر گذارند (Awmack et al., 2002).

انبوهی این شته در بوته ها به حدی می رسد که مبارزه علیه آن اجتناب ناپذیر می باشد و کشاورزان مجبور به بهره گیری از حشره کش ها میشوند (سپهر و شهیدی، 1381).

شته مومی کلم در طي 70 سال اخير اثرات مخربي روي كلزا و ساير گياهان تيره كلميان (Brassicaceae) داشته، و به عنوان آفت كليدي اين گياهان مطرح شده می باشد (Ellis and Singh, 1993 و Singh and Ellis, 1993 و Ellis and Farrel, 1995 و Aslam et al., 2005).

در گياهان آلوده، رشد كند مي گردد و عملكرد محصول بين 9 تا 77 درصد و ميزان روغن محصول در حدود 11 درصد كاهش مي يابد (Kelm and Gadomski, 1995).

يو و ليو[1] (2000) براي غلبه بر مشكل شته مومي كلم روش هاي كنترل بيولوژيك و نيز بهره گیری از واريته هاي مقاوم را پيشنهاد مي کردند.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

تعداد نسل شته مومي كلم به شرايط آب وهو ايي منطقه بستگي دارد و ممكن می باشد 20- 15 نسل در سال و گاهي بيشتر، توليد نمايد. دوره تكامل اين شته در زمستان 30- 19 روز و در تابستان 28- 8 روز می باشد (Rivany, 1962).

طي بررسي هاي به اقدام آمده در منطقه تربت حيدريه در سال 72-1371 در مجموع ۷۲ گونه شته از روي نباتات زراعي ، درختان، درختچه ها، علف هاي هرز و گياهان ديگر جمع آوري شده می باشد كه در بين آنها شته مومي كلم به عنوان يك شته مهم و با جمعيت بالا روي انواع صيفي نام برده شده می باشد (شادمهري و رضواني، ۱۳۷۴).

[1] Yue and Liu

[1] Terpenoids

[2] Monoterpenoids

[3] sesquiterpenoids

تعداد صفحه : 105